Hukuki Şekil (Nevi) Değiştiren Şirketlerde Elektronik Uygulamalar

Hukuki Şekil (Nevi) Değiştiren Şirketlerde Elektronik Uygulamalar

Tarih: 4 Mart 2016 | Güncel Gündem,


GİRİŞ;
Şirketlerin nevi değiştirmesi mevzuatımızın izin verdiği ve ticari hayatta sık karşılaşılan bir durumdur. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 180 ve 181. madde hükümlerinde, şirketlerin hukuki şeklinin değişebileceği, bir sermaye şirketinin başka türde bir sermaye şirketine dönüşmesinin bir nevi değiştirme işlemi olduğu ve yeni türe dönüştürülen şirketin devamı niteliğinde olduğu açık bir şekilde belirtilmiştir. Uygulamada nevi değişikliği işlemi genellikle limited şirketlerin anonim şirkete dönüşmesi şeklinde görülmektedir.
Veri paylaşımı konusunda uygulaması yaygın hale gelen XBRL (extensible Business Reporting Language) sisteminin ülkemizde özellikle kamu kurumları tarafından kullanılmaya başlanması sonucu kâğıt üzerinde gerçekleştirilen bazı işlemlerin elektronik ortamda gerçekleştirilmesi de mümkün hale gelmiş bulunmaktadır.
Bu kapsamda e-devlet uygulamaları hız kazanmış olup, bunun sonucu olarakta e-fatura, e-defter, e-tebliğat, e-arşiv ve mali mühür uygulamaları hayatımıza girmiş bulunmaktadır. Bu yeni uygulamalar nedeniyle uygulamada değişik sorunlar yaşanmaktadır. Nevi değişikliği nedeniyle tür değiştiren şirkette e uygulamalara ilişkin izlenecek usul ve esasların neler olduğu ve hangi işlemlerin nasıl yapılması gerektiği de tereddüt yaratan bir konu olarak karışımıza çıkmaktadır.
Bu yazımızda nevi değiştiren şirketlerdeki e-fatura, e-defter, e-tebliğat ve mali mühüre ilişkin işlemler açıklanacaktır.
1)E-DEFTER VE E-FATURA;
Bilindiği üzere Maliye Bakanlığı 213 sayılı Vergi Usul Kanununun kendisine verdiği “elektronik ortamda yapılacak işlemlere ilişkin” düzenleme yetkisini kullanarak öncelikli olarak e-fatura daha sonrada e-defter uygulamalarını yürürlüğe koymuş, e-fatura ve e-defter kapsamına giren mükellefleri 421 sayılı Vergi Usul Kanunu Genel Tebliğinde belirlemiştir.
Anılan tebliğin “kapsama giren mükellefler” ve “Elektronik Fatura ve Elektronik Deftere Geçiş Süresi” başlıklı bölümlerinde e-fatura ve e-defter kullanmak zorunda olan mükellef grupları belirlenmiştir. Söz konusu tebliğin uygulama tarihi, 433 sıra numaralı Tebliğ ile 01.04.2014 olarak değiştirilmiştir. Maliye Bakanlığı daha sonra uygulamaya yön vermek adına 58 ve 67 sıra numaralı Vergi Usul Kanunu Sirkülerlerini yayınlamıştır. Yapılan bu yasal düzenlemeler ile e-fatura ve e-deftere geçeçek mükellef grupları, geçmesi gereken tarihler ve geçmemesi halinde uygulanacak yaptırımlar (kesilecek usulsüzlük ve özel usulsüzlük cezası) ayrı ayrı belirlenmiştir.
Yapılan bu yasal düzenlemelerin hiç birinde nevi değiştirme işlemlerinde ne yapılması gerektiği konusuna ilişkin bir hüküm bulunmamaktadır. Ancak nevi değiştirme işleminde TTK hükümleri gereği yeni şirketin eski şirketin devamı olduğu kuralından hareketle, e uygulamalara geçmekte eski şirket için varolan şartların tür değiştiren yeni şirket için de geçerli olması gerekmektedir. Yani nevi değiştiren şirketin e uygulamalara geçme zorunluğunun bulunması ya da bu uygulamalara zaten geçmiş bulunması yeni şirketin de aynı zorunluluklara tabi olduğu anlamına gelmektedir. Dolayısıyla nevi değiştiren şirketin mevcut yasal süreler içerinde müracat ederek elektronik uygulamalara geçmesi, zaten geçmiş ise uygulamaya devam etmesi gerekmektedir. Aksi takdirde cezai yaptırımlara maruz kalınacağının bilinmesi gerekmektedir.
Burada dikkat edilmesi gereken konu ise nevi değiştiren eski şirketin herhangi bir yasal zorunluluk olmaksızın elektronik uygulamalara ihtiyari olarak geçmiş olması halinde nevi değiştiren yeni şirketin uygulamalara uymak zorunluluğunun bulunmamasıdır. Bu nedenle bir yaptırım uygulanmasının söz konusu olmayacak, elektronik uygulamalara geçmek için seçimlik hak yeniden kullanılabilecektir.
2)MALİ MÜHÜR;

Elektronik uygulamalar sonucu mali hayatımıza girmiş olan yeni bir kavram da mali mühürdür. Nevi değişikliği işleminde şirket ünvanı da değişmektedir. Yasal mevzuatta nevi değişikliğine ilişkin bir düzenleme olmamasına rağmen 397 sayılı Vergi Usul Kanunu Genel Tebliğinin “mali mühür” başlıklı bölümünde tüzel kişilerin herhangi bir nedenle ünvanlarının değişmesi halinde eski ünvanın geçersiz olduğu ve eski ünvanı içeren sertifikaların geçerliliğini kaybedeceği bu nedenle de ünvan değişikliğini izleyen 15 gün içinde yeni ünvana ilişkin sertifikanın alınması gerektiği bildirilmiştir. Anılan hüküm gereği nevi değişikliğinde 15 gün içinde yeni mali mühür için müracat edilmesi gerekmektedir. Aksi takdirde cezai yaptırım ile karşılaşılması kaçınılmaz olacaktır.

3)E-TEBLİGAT;
Bilindiği üzere 01.10.2015 tarihi itibarıyla ihtiyari olarak uygulanmaya başlanan e-tebligat 01.04.2016 tarihinden sonra zorunlu olarak uygulanmaya başlayacaktır. Elektronik tebligata ilişkin yasal düzenleme Vergi Usul Kanunu ile yapılmış olup, Maliye Bakanlığı tarafından elektronik tebliğatta uyulacak usul ve esasları belirlemek üzere, 456 Sıra no.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği yayımlanmıştır. Anılan düzenleme ile elektronik ortamda tebligat ilgili kurum ve/veya kişinin elektronik adresine ulaştığı tarihi izleyen beşinci günün sonunda yapılmış sayılacaktır. Anılan tebliğin “elektronik tebliğat sisteminden çıkış” başlıklı bölümünde, “tüzel kişilerde ticaret sicil kaydının silindiği (nevi değişikliği ve birleşme halleri dahil) tarih itibarıyla elektronik tebligat adresi kapatılır.” hükmü yer almaktadır.
E-tebligata ilişkin yapılan yasal düzenlemede nevi değişikliğinde nasıl bir işlem yapılacağı diğer düzenlemelerin aksine net ve açık olarak belirtilmiştir. Bu nedenle nevi değişikliği işleminde eski şirketin e-tebligat adresinin kapatılarak yeni şirket adına e-tebligat adresinin tebliğde belirtilen süreler içinde yeniden alınması gerekmektedir. E-tebligat adresi almak zorunda olanlar arasında kurumlar vergisi mükellefleri yani şirketler açık açık sayılmaları nedeniyle nevi değiştiren şirketin yeni e-tebligat adresi alma zorunluluğu bulunmaktadır. Dolayısıyla bu konuda sisteme ihtiyari olarak katılmış olmak gibi bir durum mümkün değildir.
SONUÇ;
Uygulamada oldukça sık karşılaştığımız şirketlerin nevi değiştirmesinde yeni şirket, ünvanının değişmiş olmasına rağmen eski şirketin devamı niteliğindedir. Bu nedenle eski şirketin tüm yasal yükümlülükleri yeni şirket içinde devam etmektedir. Eski şirketin elektronik uygulamalar konusundaki var olan yükümlülükleri ünvanı değişmiş yeni şirket için de devam edecektir. Bu durum e-tebligat dışındaki yasal düzenlemelerde açık ve net olarak belirtilmemiş olsa bile bu zorunlulukların yerine getirilmiş olması gerekir.
Bu nedenle herhangi bir yaptırım ile karşılaşmamak adına nevi değiştiren yeni şirketin yasal düzenlemelerdeki süreler içerisinde müracaat ederek elektronik işlemlere ilişkin mükellefiyetlerini yerine getirmesi gerekmektedir.

Paylaş


Okuma Önerisi

Belli Bir Tutarın Üzerinde Mal Alan Müşterilere Puan Veya Akaryakıt Çeki Verilerek Anlaşmalı Yerlerden Alışveriş Yapmalarının Sağlanması Şeklinde Gerçekleştirilen Promosyon Kampanyalarının Gider Kaydı ve KDV İndirimi

E-bülten

Bizden haberder olmak için lütfen kaydolun.