Zorunlu BES’te cezalı duruma düşmemek için dikkat!

Zorunlu BES’te cezalı duruma düşmemek için dikkat!

Tarih: 25 Nisan 2019 | Makaleler,


Kamuoyunda zorunlu BES olarak  bilinen ve 1 Ocak 2017’de yürürlüğe giren, Çalışanların İşverenleri Aracılığıyla otomatik Olarak Emeklilik Planına Dahil Edilmesi sisteminde, özellikle işverenleri ilgilendiren önemli değişiklikler yapıldı.

1 Ocak 2019’dan itibaren çalışan sayısı 5 ve üzerinde olan işyerleri sisteme dahil edilirken, Temmuz ayından sonra ise 1-5 işçi çalıştıran işyerleri de zorunlu BES kapsamında yer alacak.

Bağımsız denetim  hizmeti veren Güncel Group Yönetim Kurulu Başkanı Yılmaz Sezer, turkiyedishekimleri.com için kaleme aldığı yazıda, işverenlerin BES ile ilgili konularda cezalı duruma düşmemesi için bazı uyarılarda bulunuyor.

“Çalışanların İşverenleri Aracılığıyla Otomatik Olarak Emeklilik Planına Dahil Edilmesine İlişkin Sistem” 01.01.2017 tarihinde yürürlüğe girdi. İlgili mevzuata göre zorunlu Bireysel Emeklilik Sistemi (BES), 45 yaşın altındaki her T.C. vatandaşı çalışanın maaşından kesilecek belli bir tutar ile işverenler tarafından otomatik olarak bireysel emeklilik planına dahil olmasını içeriyor.

Yani söz konusu düzenleme Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olup 45 yaşın altında tüm çalışan bireyleri ilgilendiriyor. Bu nedenle çok geniş bir kitleyi ilgilendirdiği söylemek pek yanlış olmayacaktır.

“Cayma hakkını kullanana bir şans daha”

BES ile ilgili yürürlüğe girdiği tarihten itibaren bir bugüne kadar birçok düzenleme yapıldı. Çalışanların işverenleri aracılığıyla otomatik olarak emeklilik planına dahil edilmesine ilişkin esasları belirleyen mevzuat en son olarak 27.12.2018 tarihinde Resmi Gazete’de yayınlanan yönetmelik ile gerçekleştirildi.

Yapılan bu değişikliklere göre; cayma ve ayrılma hakkını kullanmış olanlar, 3 yıl içinde sisteme otomatik olarak bir defalığına tekrar dahil edilebilecekler. Daha önce 2 yıl içinde geri dönüş zorunlu iken, yeni düzenleme ile bu süre 1 yıl uzatılmış oldu.

Öte yandan BES’e geri dönüş imkânı yapılan bu düzenleme ile tek seferle sınırlandırıldı. Ayrıca Hazine ve Maliye Bakanlığı, otomatik katılım süresini 5 yıla kadar uzatılabilecek. Sistemden ayrılmak isteyenler ilk 3 yılın sonunda ayrılırlarsa  devlet katkısının yüzde 15’ini, 6 yılını doldurmaları halinde  yüzde 35’ini, 10 yılını doldurup 56 yaşını bitirmeyenler ise  devlet katkısının yüzde 60’ını almaya hak kazanacaklar.

“Sigortalı sayısı hesaplama yöntemi değişti”

Mevzuattaki son değişiklik ile çalışan sayısı konusu da netlik kazanmış oldu. Buna göre; özel sektörde faaliyet gösteren bir işverene bağlı çalışan sayısının belirlenmesinde, maddenin ikinci fıkrasında belirtilen tarihlerden önce ilgili mevzuat gereği Sosyal Güvenlik Kurumuna (SGK) gönderilmesi gereken en son (A KODLU) “Aylık Prim ve Hizmet Belgesinde (4/a sigortalılar için)” yer alan “Toplam Sigortalı Bilgileri” sütunundaki “Sigortalı sayısı” satırında bildirilen sayının esas alınmasına karar verildi.

“Artık 45 yaş üstü personel de dikkate alınacak”

İşverenin kendisine bağlı çalışanlar için farklı “Belge türü”nde aynı ay için birden fazla Aylık Prim ve Hizmet Belgesi verilmesi durumunda çalışan sayısının belirlenmesinde, her bir belgedeki “Sigortalı Sayısı” satırında bildirilen sayıların toplamı esas alınacak. Yani sigortalı sayısının belirlenmesinde “Sosyal Güvenlik Destekleme Primi” bildirgesi de dikkate alınacaktır. Burada önemli olan, bize göre esas olan sigortalı sayısı belirlenmesinde 45 yaş üzeri personelin de dikkate alınacak olmasıdır.

45 yaşın tespitinde ise;

  1. çalışanın sisteme dâhil edilmesi gereken tarih 27.12.2018 tarihinden önce ise 01.01.2017 tarihi itibarıyla 45 yaşını doldurup doldurmadığı,
  2. çalışanın sisteme dahil edilmesi gereken tarih 27.12.2018 tarihinden sonra ise sisteme dâhil edileceği yılın ilk günü itibarıyla 45 yaşını doldurup doldurmadığı,
  3. 506 sayılı Kanunun geçici 20’nci maddesi kapsamında kurulmuş olan sandıklardan çalışanlarını 27.12.2018 tarihinden önce sisteme dâhil etmiş olanlar için çalışanın 01.01.2017 tarihi itibarıyla 45 yaşını doldurup doldurmadığı,

ç. 506 sayılı Kanunun geçici 20nci maddesi kapsamında kurulmuş olan sandıklardan çalışanlarını 27.12.2018 tarihinden sonra sisteme dâhil edecek olanlar için çalışanın sisteme dâhil edileceği yılın ilk günü itibarıyla 45 yaşını doldurup doldurmadığı esas alınacak.

Yani son düzenleme ile 45 yaştan ne kast edildiği de net bir şekilde ortaya koyulmuş bulunmaktadır.

Bize göre mevzuat değişikliğinin en önemli ve atlanılmaması gereken hükmü ise; 27.12.2018 tarihinden önce çalışanlarını sisteme dâhil etmesi gerektiği halde etmemiş olan işverenlerin, çalışanlarını 27.02.2019 tarihine kadar sisteme dâhil etmesinin zorunluluk olarak getirilmiş olmasıdır.

“2019 yılı için işverenden kesinti miktarı 76.74 TL”

Bu şartı yerine getiren işverenler, çalışanlarını süresi içinde emeklilik planına dâhil etme yükümlülüğünü yerine getirmiş sayılacakları için yaptırımla karşılaşmayacaklardır. Tüm işverenlerin geçici madde ile düzenlenmiş olan bu hükme dikkat etmeleri yerinde bir davranış olacağını düşünüyorum.

Otomatik bireysel emeklilik sistemi gereği, çalışanın brüt ücretinden %3 oranında kesinti yapılarak işveren tarafından bireysel emeklilik sistemine aktarılması yönünde bir değişiklik yapılmadı. 2019 yılı için açıklanan asgari ücrete göre, bir asgari ücretli çalışanın maaşından 76,74 TL Bireysel Emeklilik kesintisi yapılması gerekiyor.

“Dikkat, bildirmeyene ceza var”

Değişmeyen diğer bir madde ise, çalışanların işverenler tarafından dahil edildikleri otomatik bireysel emeklilik sisteminden 2 ay içinde vazgeçebilme hakkı. Çalışanlar 2 ay içerisinde sistemden cayma haklarını kullandıklarında sadece işveren tarafından yatırılan iki aylık tutarı alabilecekler. Devlet katkısı ve bir defaya mahsus devlet tarafından yatırılan 1.000 TL tutarlı teşvik ancak üç yılın sonunda sistemden ayrılan çalışana verilecek.

“1 işçi bile çalıştıran Temmuz’da sisteme dahil olacak”

2019 yılının Ocak ayından itibaren çalışan sayısı 5 kişinin üzerinde olan işverenler sisteme otomatik dahil olacak ve çalışanlar adına bireysel emeklilik sistemine dahil olacaklar.  Çalışan sayısı 1-5 arasında olanlar ise sisteme 2019 Temmuz ayında girecekler.

Sisteme dahil olmaları gerektiği halde, çalışanlarını otomatik olarak bireysel emeklilik sistemine dahil etmeyen işverenler ise Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından idari para cezası ile cezalandırılacaklar.

Bireysel emeklilik sistemi hem bireyleri zorunlu olarak tasarruf yapmaya teşvik etmek hem de Sosyal Güvenlik Kurumu üzerindeki yükü bir nebzede olsa hafifletmeye yönelik bir tedbir olarak değerlendirilse de, özellikle ekonominin sıkıntılı olduğu bu dönemde ne kadar başarılı olacağını yaşayarak görebileceğiz.

Paylaş


Okuma Önerisi

Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılmasına İlişkin 6736 Sayılı Kanun Genel Tebliği (Seri No: 3)

E-bülten

Bizden haberder olmak için lütfen kaydolun.