Asgari İşçilik Değerlendirilmesinde Yanlış Olan Uygulamalar

Asgari İşçilik Değerlendirilmesinde Yanlış Olan Uygulamalar

Tarih: 11 Mayıs 2015 | Güncel Gündem, Makaleler,


Bilindiği üzere, bir işin toplam maliyetinin içinde olması gereken yaklaşık asgari işçilik tutarının tespit edilmesi aşamasında, yüklenicinin başka işverenlere fatura karşılığında yaptırmış olduğu işçiliklerin mükerrer hesaplamaya yol açılmaması için işin işçilik oranı ilk değerlendirme aşamasında %25 oranında azaltılarak  uygulanmaktadır.

Asgari işçilik değerlendirilmesinde  ise; işverenlerin işçilikli malzeme faturaları müteahhide ödenmesi gereken hakediş toplamından, safi işçilikli faturalar ise bildirilmesi gereken asgari işçilik tutarından düşüldükten sonra işçilik oranı azaltılmaksızın değerlendirme yapılmaktadır. Bu uygulama bize göre de olması gereken yerinde bir uygulamadır.

Mevcut uygulama ile mükerrer prim ödenmemesi için,  hem ilk değerlendirme aşamasında hem de bildirilmesi gereken asgari işçilik değerlendirmesi aşamasında, işçilikli fatura tutarları düşülerek işlem yapılmaktadır. Ancak işçilik bedelinin düşülmesi için yukarıda da açıklanıldığı üzere; hem malzeme hem de işçilik, yani her ikisini de içeren faturalar ile sadece salt işçilik faturası olması gerekmektedir. Sadece malzeme bedelini kapsayan fatura bedelleri değerlendirme aşamasında dikkate alınmamaktadır.

Yani sadece malzeme bedelini kapsayan faturalar asgari işçilik değerlemesi kapsamında dikkate alınmamaktadır. Burada esas olan malzeme üretilirken, üretim aşamasında var olan işçilik bedellerinin nihai aşamada dikkate alınmamasıdır. Üretim aşamasında ortaya çıkan işçilikler de üretimi gerçekleştiren işveren tarafından SGK’ya bildirilmekte ve ödenmektedir.

Söz konusu malzemenin de üretim aşamasında bir işçilik bedeli yarattığı ve bununda  kuruma bildirilerek ödendiği düşünüldüğünde  asgari işçilik değerlemesinde dikkate alınmayarak mükerrer bir işçilik tespit edildiği söylenebilir. Mevcut bu uygulama ile malzeme üretilirken çalışan işçinin sigortası malzemeyi üreten işveren tarafından kuruma ödenmişken, malzemeyi kullanan müteahhitten de bu defa taahhüt etmiş olduğu işin işçilik oranı üzerinden ayrıca işçilik bildirimi istenmektedir. Bu ise aynı konu için birden fazla işçilik oranı tespit ve tahsil etmekten başka bir şey değildir. Bize göre olması gereken; malzeme faturalarında belli oran ve tutarlar dâhilinde asgari işçilik tutarının dikkate alınmasıdır. Aksi takdirde yanlış bir uygulama devam ettirilecektir.

Yine benzer bir uygulama da yurtdışından ithal edilen malzeme bedelleri için yapılmaktadır. Teknoloji ağırlıklı  ihale işlerinde, ihale şartı gereği olarak yurtdışından ithal edilen malzeme ve ekipman kullanılmaktadır.  Yurt dışından çoğu zaman akreditif karşılığı ülkemize getirilen malzeme ve ekipmanlar idare adına gümrükten çekilmediği için müteahhit tarafından millileştirilmekte ve idareye fatura edilmektedir. Bu durumda ise ödeme sanki müteahhide yapılmış gibi hakediş tutarına dâhil edilerek ithal edilen malzeme ve ekipman için de hakediş düzenlenmektedir.

Söz konusu durumda işin toplam bedeli yurtdışından ithal edilen malzeme ve ekipman nedeniyle fiktif olarak aslında çok yüksek bir tutara ulaşmakta ve asgari işçilik oranının tutturulmasında sorun yaratmaktadır. Dolayısıyla asgari işçilik tutarının tespiti için de müfettiş incelemesi gerekmektedir. Müfettişlerce yapılan değerlendirmede ise akreditifli malzemenin faturasının genellikle sadece malzeme bedelini içermesi nedeniyle dikkate alınmamaktadır.

Nihayetinde yurt dışından ithal edilen malzeme ve ekipmanın da, ilgili ülkede üretimi aşamasında bir işçilik oluşmakta ve ilgili ülkenin sosyal sigorta sistemine ödenmesi gerekmektedir. Yani ithal edilen malzemelerin işçiliğinin yurt dışında olması nedeniyle 5510 sayılı kanun kapsamı dışında bulunmaktadır. Yurt dışından getirilen malzeme ve ekipmanın da yukarıda açıklanan mantık çerçevesinde asgari işçilik uygulamalarında işçilikli olarak değerlendirilmesi yerinde olacaktır. Aksi durumda yüksek teknolojiyi gerektiren bu malzemelerin bedeli sırf malzeme olarak değerlendirileceğinden sözleşme bedelleri ve buna bağlı asgari işçilik tutarları yüksek olarak ortaya çıkacak, ayrıca malın üretimi aşamasında var olan işçilik bedelleri dikkate alınmamış olacaktır.

Paylaş


Okuma Önerisi

“E” Sözleşmelerde Damga Vergisi

E-bülten

Bizden haberder olmak için lütfen kaydolun.