Personelin İş Seyahatlerde Yeme, İçme Gibi Harcamalarını Perakende Satış Fişi/Yazarkasa Fişleri İle Belgeleyemeyecekleri, Mutlaka Fatura Almaları Gerektiği

Personelin İş Seyahatlerde Yeme, İçme Gibi Harcamalarını Perakende Satış Fişi/Yazarkasa Fişleri İle Belgeleyemeyecekleri, Mutlaka Fatura Almaları Gerektiği

Tarih: 1 Şubat 2013 | Güncel Gündem, Makaleler,


I- GENEL AÇIKLAMA

Hemen her işletmede özellikle pazarlama, lojistik, inşaat, denetim şirketlerinde çalışan personel işlerinin bir
gereği olarak sık sık seyahat edebilmekte, bu seyahatleri sırasında da yeme – içme başta olmak üzere bir
takım giderler yapabilmektedirler. Uygulamada, genellikle seyahat sırasında yapılan bu giderler, fatura
düzenleme haddinin altında kalması (2013 yılı için 800 TL.) nedeniyle perakende satış fişi/yazarkasa
fişleri ile belgelendirilmektedir. Şirketler ise, söz konusu giderleri perakende satış fişi/yazarkasa fişlerine
dayanarak gider kaydetmekte ve KDV’lerini indirim konusu yapmaktadırlar.

Aşağıda, seyahat sırasında yapılan söz konusu giderlerin perakende satış fişi/yazarkasa fişleri ile
belgelendirilip belgelendirilemeyeceği, şirketlerin bu giderleri anılan belgelere dayalı olarak gider
kaydedip kaydedemeyecekleri ve KDV’lerini indirim konusu yapıp yapamayacakları konularında
açıklamalar yapılacaktır.

II- İŞ SEYAHATLERİNDE PERSONELİN YEME, İÇME GİBİ HARCAMALARINI PERAKENDE
SATIŞ FİŞİ/YAZARKASA FİŞLERİ İLE BELGELEYEMEYECEKLERİ, MUTLAKA FATURA
ALMALARI GEREKTİĞİ

A) MÜKELLEFLERİN GİDERLERİNİ PRENSİP OLARAK FATURA İLE
BELGELENDİRMELERİ GEREKTİĞİ

Vergi Usul Kanunu’nun 232. maddesinde, “Birinci ve ikinci sınıf tüccarlarla defter tutmak
mecburiyetinde olan çiftçilerin;

– Birinci ve ikinci sınıf tüccarlara;
– Serbest meslek erbabına;
– Kazançları basit usulde tespit olunan tüccarlara;
– Defter tutmak mecburiyetinde olan çiftçilere;
– Vergiden muaf esnafa

sattıkları emtia veya yaptıkları işler için fatura vermek ve bunlar da fatura istemek ve almak
mecburiyetinde oldukları” hükme bağlanmış, “yukarıdakiler dışında kalanların, birinci ve ikinci sınıf
tüccarlar ile kazancı basit usulde tespit edilenlerden ve defter tutmak mecburiyetinde olan çiftçilerden
satın aldıkları emtia veya onlara yaptırdıkları iş bedelinin 2013 yılı için 800 TL’yi geçmesi veya
bedelin 800 TL’den az olsa dahi istemeleri halinde emtiayı satanın veya işi yapanın fatura vermesinin
mecburi olduğu” hüküm altına alınmıştır.

Konu ile ilgili olarak yayımlanan 167 Sıra No.lu Vergi Usul Genel Tebliği’nde, birinci ve ikinci sınıf
tüccarlarla defter tutmak mecburiyetinde olan çiftçilerin yukarıda 5 madde halinde sayılan kimselere
sattıkları emtia veya yaptıkları işler için satılan emtianın veya yapılan işin bedeli ne olursa olsun
fatura vermelerinin, emtiayı satın alan veya hizmeti yaptıran bu kimselerinde fatura istemelerinin ve
almalarının zorunlu olduğu ve bunlar için perakende satış fişlerinin geçerli olmayacağı
açıklanmıştır. (1

B) GİDER TEVSİKİNDE FATURA ARANILMA ZORUNLULUĞUNUN İSTİSNASI:
PERAKENDE SATIŞ/YAZAR KASA FİŞLERİ İLE BELGELENDİRİLEBİLECEK GİDERLER

Genel prensip giderlerin fatura veya benzeri belgeler (gider pusulası, müstahsil makbuzu, serbest meslek
makbuzu gibi) ile tevsik edilmesi (belgelenmesi) olmakla birlikte, Maliye Bakanlığı yayımladığı
Tebliğlerle bu düzenlemeye istisnalar getirerek, bazı alımlarda perakende satış veya yazar kasa fişlerini
gider belgesi olarak kabul etmiştir. Bunlar aşağıdadır:

1) 204 ve 206 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliğleri ile, mükelleflerin ticari faaliyetlerine
ilişkin olarak işyerlerinde kullanılmak ve tüketilmek amacıyla satın aldıkları (kırtasiye, büro ve temizlik
malzemeleri gibi) ve bedeli fatura düzenleme mecburiyetini belirleyen kanuni haddi aşmayan mal ve
hizmet bedelleri için düzenlenen perakende satış/yazar kasa fişleri gider belgesi olarak kabul edilmiştir.

Örnek vermek gerekirse; faaliyetlere ilişkin olarak işyerlerinde kullanılmak ve tüketilmek amacıyla,

– İşyerinde personele yemek vermek veya ikram amacıyla satın alınan yiyecek ve içecekler,
– Kırtasiye ve sair büro malzemesi (bilgisayar sarf malzemesi gibi) alımları,
– Temizlik malzemesi alımları,
– Ampul, pil, tüp gaz alımları vb.

perakende satış/yazarkasa fişleri ile belgelendirilebilir.

2) 275 Sıra No.lu VUK Genel Tebliği ile, taksi işleten mükelleflerden alınan ve tutarı fatura düzenleme
mecburiyetine ilişkin kanuni haddi aşmayan (2013 yılı için 800 TL. ) perakende satış fişleri gider belgesi
olarak kabul edilmiştir.

3) 58 Seri No.lu Katma Değer Vergisi Mükelleflerinin Ödeme Kaydedici Cihazları Kullanmaları
Mecburiyeti Hakkında Kanunla İlgili Genel Tebliğ ile, mükelleflerin ticari, zirai ve mesleki
faaliyetleriyle ilgili olarak satın aldıkları fatura düzenleme mecburiyetini belirleyen kanuni haddi
aşmayan akaryakıt bedeli karşılığında düzenlenecek ödeme kaydedici cihaz fişleri gider belgesi olarak
kabul edilmiştir. Fatura düzenleme mecburiyetini belirleyen kanuni haddi aşan satışlarda ise fatura
düzenlenmesi gerektiği belirtilmiştir.

4) 68 Seri No.lu Katma Değer Vergisi Mükelleflerinin Ödeme Kaydedici Cihazları Kullanmaları
Mecburiyeti Hakkında Kanunla İlgili Genel Tebliği ile, mükelleflerin ticari, zirai ve mesleki
faaliyetleriyle ilgili olarak satın aldıkları akaryakıt karşılığında akaryakıt pompalarının bağlı olduğu
ödeme kaydedici cihazlar kullanılmak suretiyle otomatik olarak düzenlenen fişler (üzerinde “TAŞIT
VEYA MÜŞTERİ TANIMA SİSTEMİ FATURAYA DÖNÜŞTÜRÜLECEK” ibaresi bulunanlar hariç),
üzerinde yazılı tutar ne olursa olsun fatura yerine geçen belge olarak kabul edilmiştir.

C) İŞ SEYAHATLERİNDE YEME, İÇME GİBİ GİDERLERİN PERAKENDE
SATIŞ/YAZARKASA FİŞLERİ İLE BELGELENDİRİLİP BELGELENDİRİ- LEMEYECEĞİ

Maliye Bakanlığı, perakende satış/yazar kasa fişlerini gider belgesi olarak, sadece ticari faaliyetlere
ilişkin olarak işyerlerinde kullanılmak ve tüketilmek amacıyla satın alınan (kırtasiye, büro ve temizlik
malzemeleri gibi) (taksi işleten mükelleflerden alınanlar dahil) ve bedeli fatura düzenleme mecburiyetini
belirleyen kanuni haddi aşmayan mal ve hizmet alımları ile taksi ücretleri ve akaryakıt alımlarında kabul
etmektedir. Bunların dışında, yapılan giderlerin gider olarak kayıtlara intikal ettirilebilmesi için diğer bir
ifade ile GVK ve KVK bakımından matrahın tespitinde gider olarak dikkate alınabilmesi için fatura ile
belgelendirilmesi gerekmektedir.

Maliye Bakanlığı’nın konuyla ilgili olarak verdiği özelgelerin bazılarının özetleri aşağıdadır:

“Firmanın pazarlama ve satış departmanlarında çalışan elemanlarının şehir içi ve dışındaki
seyahatlerinde yeme içme gibi harcamalarının kurum kazancının tespitinde gider olarak dikkate
alınabilmesi için fatura ile tevsiki zorunludur.” (MB.’nin, 20.11.2007 tarih ve 29/2925-233-929 sayılı
özelgesi)

“KDV mükelleflerinin işletmelerinde tüketime konu olacak kırtasiye, büro ve temizlik malzemeleri,
gıda gibi genel giderlerin ödeme kaydedici cihaz fişi ile tevsik edilmesi mümkündür. Ancak, bunlar
dışında kalan alış ve giderler ödeme kaydedici cihaz fişi ile tevsik edilemeyeceğinden, söz konusu
belgelerde yer alan katma değer vergisi de indirim konusu yapılamayacaktır.”(MB. GİB.İzmir
VDB.nin 04/10/2011 tarihli ve 35.16.01-176300-500 sayılı özelgesi)

“ 204 ve 206 No.lu Tebliğlerle yapılan düzenleme mükelleflerin sadece iş yerinde kullanmak ve
tüketmek amacıyla satın aldıkları mal ve hizmetleri kapsamakta olup, şehir içi ve dışındaki iş
seyahatlerinde yeme, içme gibi harcamalarının bu kapsamda değerlendirilmesi mümkün
bulunmamaktadır. Bu tür harcamaların kurum kazancının tespitinde gider olarak dikkate
alınabilmesi için fatura ile tevsiki mecburidir.” (MB. GİB.nin 23/11/2009 tarihli ve
B.07.0.GİB.0.01.29/2925-233-965/110919 sayılı özelgesi, ayrıca bkz. Ankara VDB.nin 22/7/2011
tarihli ve B.07.1.GİB.4.06.18.02.32.mük.257-8165-581 sayılı özelgesi)

Buna göre, izin verilenler dısındaki harcamaların mutlaka fatura ile belgelenmesi gerekmekte olup, aksi
halde fatura ile belgelendirilmesi zorunlu bulunan mal ve hizmet alımlarının perakende satış/yazar kasa
fişi ile belgelendirilmesi halinde, bu belgeler gider belgesi olarak kabul edilmediğinden, yapılan mal ve
hizmet alımlarına ilişkin giderler, iş ve işletme ile ilgili olsa dahi fatura ile belgelendirilmemesi
nedeniyle ticari kazancın tespitinde gider olarak dikkate alınamayacak ve bu fişlerde ayrıca gösterilen
KDV’ler de indirim konusu yapılamayacaktır. (KDVK md. 30/d).

III- SONUÇ

Yukarıda yapılan açıklamalardan da fark edileceği üzere, personelin iş seyahatlerinde yaptıkları yeme
içme gibi harcamalarının gelir ve kurumlar vergileri matrahlarının tespitinde gider olarak dikkate
alınabilmesi ve KDV’lerinin indirim konusu yapılabilmesi için, mutlaka bedel ne olursa olsun fatura ile
belgelendirilmesi gerekmektedir. Perakende satış fişi/yazar kasa fişi gider belgesi olarak kabul
edilmediğinden, söz konusu giderlerin perakende satış fişi/yazar kasa fişiyle belgelendirilmesi halinde,
bu fişlerde yer alan bedellerin vergi uygulaması bakımından gider olarak dikkate alınması ve
KDV’lerinin indirim konusu yapılması mümkün bulunmamaktadır. Bu durum özellikle KDV iadesi alan
firmalarda büyük sorunlara neden olmaktadır. Mükelleflerin iş seyahatleri sırasında yaptıkları
harcamalara karşılık mutlak suretle fatura almaları ve bu hususa özellikle dikkat etmeleri gerektiği
konusunda bilgilendirme yapmalarında ve uyarıda bulunmalarında fayda görüyoruz.

Paylaş


Okuma Önerisi

Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği (Sıra No: 456)

E-bülten

Bizden haberder olmak için lütfen kaydolun.