Serbest Meslek Erbabı Öğrencilere Verdikleri Karşılıksız Bursları Gider Yazabilir mi?

Serbest Meslek Erbabı Öğrencilere Verdikleri Karşılıksız Bursları Gider Yazabilir mi?

Tarih: 1 Eylül 2014 | Güncel Gündem, Makaleler,


I- GENEL AÇIKLAMA

Yeni eğitim ve öğretim döneminin yaklaştığı şu günlerde gerek öğrenciler ve aileleri, gerekse hayırsever kişilerin birinci gündemi, karşılıksız burs verilmesi ve alınmasıdır. Hayırsever kişi ve şirketler karşılıksız burs sağlamak suretiyle, devletin anayasa ile kendisine verilen eğitim ve öğretimdeki sorumluluğunu ve yükümlülüğünü hafifletmekte, hatta belirli bir oranda kaldırmaktadır. Burs alan öğrenciler ise, eğitimlerini daha rahat bir şekilde yapmakta, hatta başarıya bağlı burslarda eğitim başarılarını da artırmaktadırlar. Karşılıklı/karşılıksız burs, burs veren kişi ve şirketler ile burs alan öğrenciler ve aileleri dikkate alındığında, toplumun geniş bir kitlesini ilgilendiren bir uygulamadır.

Burs uygulaması bu kadar önemli olmasına rağmen, özellikle burs verenler açısından karşılıklı veya karşılıksız olarak sağlanan bursların GVK ve KVK bakımından gider olarak dikkate alınıp alınamayacağı, vergilendirilip vergilendirilmeyeceği konularında derli toplu bir mevzuat bulunmamaktadır. Bu durum ise, özellikle burs verenler bakımından tereddütlere ve problemlere neden olmaktadır. Uygulamada tereddüte düşülen konulardan birisi de, öğrencilere karşılıksız burs veren serbest meslek erbabının bu bursları GVK bakımından gider olarak yazıp yazamayacakları ya da eğitim gideri olarak beyanname üzerinde indirim konusu yapıp yapamayacaklarıdır.

Aşağıda, serbest meslek erbabının öğrencilere karşılıksız olarak sağladıkları bursları GVK bakımından gider olarak dikkate alıp alamayacakları ya da beyanname üzerinde yıllık gelir vergisi matrahından eğitim harcaması olarak indirim konusu yapıp yapamayacakları konusu incelenecek, Maliye Bakanlığı görüşlerine de yer verilerek, kişisel görüşlerimiz belirtilecektir.

II- SERBEST MESLEK ERBABININ ÖĞRENCİLERE KARŞILIKSIZ VERDİKLERİ BURSLARI GİDER YAZIP YAZAMAYACAKLARI YA DA BEYANANMEDE VERGİ MATRAHINDAN İNDİRİM KONUSU YAPIP YAPAMAYACAKLARI

A- ÖĞRENCİLERE SAĞLANAN KARŞILIKSIZ BURSLAR MESLEKİ KAZANCIN TESPİTİNDE GİDER OLARAK DİKKATE ALINABİLİR Mİ?

193 Sayılı Gelir Vergisi Kanunu’nun 65. maddesinde serbest meslek faaliyeti ve serbest meslek kazancı “Her türlü serbest meslek faaliyetinden doğan kazançlar serbest meslek kazancıdır. Serbest meslek faaliyeti; sermayeden ziyade şahsi mesaiye, ilmi veya mesleki bilgiye veya ihtisasa dayanan ve ticari mahiyette olmayan işlerin işverene tabi olmaksızın şahsi sorumluluk altında kendi nam ve hesabına yapılmasıdır.” şeklinde tanımlanmıştır.

Öte yandan, aynı Kanunun 67. Maddesinde, serbest meslek kazancının bir hesap dönemi içinde serbest meslek faaliyeti karşılığı olarak tahsil edilen para ve ayınlar ve diğer suretlerle sağlanan ve para ile temsil edilebilen menfaatlerden bu faaliyet dolayısıyla yapılan giderler indirildikten sonra kalan fark olduğu belirtilmiş, 68. Maddesinde ise serbest meslek kazancının tespitinde indirilecek giderler sayma yöntemiyle aşağıdaki gibi belirlenmiştir:

– Mesleki kazancın elde edilmesi ve idame ettirilmesi için ödenen genel giderler (İkametgâhlarının bir kısmını iş yeri olarak kullananlar, ikametgâh için ödedikleri kiranın tamamı ile ısıtma ve aydınlatma gibi diğer giderlerin yarısını indirebilirler. İş yeri kendi mülkü olanlar kira yerine amortismanı, ikametgâhı kendi mülkü olup bunun bir kısmını iş yeri olarak kullananlar amortismanın yarısını gider yazabilirler.),

– Hizmetli ve işçilerin iş yerinde veya iş yerinin müştemilatındaki iaşe ve ibate giderleri, tedavi ve ilaç giderleri, sigorta primleri ve emekli aidatı (bu primlerin ve aidatın geri alınmamak üzere Türkiye’de kain sigorta şirketlerine veya emekli ve yardım sandıklarına ödenmiş olması ve emekli ve yardım sandıklarının tüzel kişiliği haiz bulunmaları şartıyla) ile 27. maddede yazılı giyim giderleri,

– Mesleki faaliyetle ilgili seyahat ve ikamet giderleri (seyahat maksadının gerektirdiği süre ile sınırlı olmak şartıyla),

– Mesleki faaliyette kullanılan tesisat, demirbaş eşya ve envantere dahil taşıtlar için Vergi Usul Kanunu hükümlerine göre ayrılan amortismanlar (amortismana tâbi iktisadi kıymetlerin elden çıkarılması halinde aynı Kanunun 328. maddesine göre hesaplanacak zararlar dahil),

– Kiralanan veya envantere dahil olan ve işte kullanılan taşıtların giderleri,

– Alınan mesleki yayınlar için ödenen bedeller,

– Mesleki faaliyetin ifası için ödenen mal ve hizmet alım bedelleri,

– Serbest meslek faaliyetleri dolayısıyla emekli sandıklarına ödenen giriş ve emeklilik aidatları ile mesleki teşekküllere ödenen aidatlar,

– Mesleki kazancın elde edilmesi ve idame ettirilmesi için ödenen meslek, ilan ve reklam vergileri ile iş yerleriyle ilgili ayni vergi, resim ve harçlar,

– Mesleki faaliyetle ilgili olarak kanun, ilam ve mukavelenameye göre ödenen tazminatlar (Her türlü para cezaları ve vergi cezaları ile serbest meslek erbabının suçlarından doğan tazminatlar gider olarak indirilemez.).

Bu açıklamalara göre, karşılıksız verilen öğrenci bursları Gelir Vergisi Kanununun 68. maddesinde sayılan ve serbest meslek mesleki kazancın tespitinde indirilecek giderler arasında yer almadığından, serbest meslek erbabının bu şekilde öğrencilere karşılıksız olarak verdikleri bursları gelir vergisi matrahının tespitinde indirilecek gider olarak dikkate alabilmeleri kanunen mümkün bulunmamaktadır. Nitekim Maliye Bakanlığı da aynı görüşte olup, verdiği bir özelgede;

İhtiyaç sahibi kişilere karşılıksız verdiğiniz öğrenci bursları Gelir Vergisi Kanununun 68. maddesinde yer alan indirilecek giderler arasında yer almadığından, serbest meslek kazancınızın tespitinde dikkate alınması mümkün bulunmamaktadır.”

Şeklinde idari görüş bildirilmiştir ([1]).

B- ÖĞRENCİLERE SAĞLANAN KARŞILIKSIZ BURSLAR EĞİTİM GİDERİ OLARAK BEYANNAME ÜZERİNDE VERGİ MATRAHINDAN İNDİRİLEBLİR Mİ?

GVK.nın 89. Maddesinde, gelir vergisi matrahının tespitinde, gelir vergisi beyannamesinde bildirilecek gelirlerden yapılacak indirimler bentler halinde belirlenmiştir. Bu indirimlerden birisi de, eğitim harcamaları ile ilgilidir. Söz konusu 89. Maddenin 2. bendinde; beyan edilen gelirin % 10’unu aşmaması, Türkiye’de yapılması ve gelir veya kurumlar vergisi mükellefiyeti bulunan gerçek veya tüzel kişilerden alınacak belgelerle tevsik edilmesi şartıyla, mükellefin kendisi, eşi ve küçük çocuklarına ilişkin olarak yapılan eğitim ve sağlık harcamalarının gelir vergisi beyannamesinde bildirilecek gelirlerden indirebilecekleri hükme bağlanmıştır.

Buna göre, mükelleflerin kendisi, eşi ve küçük çocuklarına ait eğitim harcamalarının beyan edilecek gelirin safi tutarının %10’luk kısmını aşmaması, harcamanın Türkiye’de yapılması ve gelir veya kurumlar vergisi mükellefiyeti bulunan gerçek veya tüzel kişilerden alınacak belgelerle tevsik edilmesi şartıyla yıllık beyanname ile bildirilecek gelirden indirilmesi mümkün bulunmaktadır. Dolayısıyla, mükelleflerin öğrencilere verdikleri karşılıksız bursların bu madde kapsamında düzenlenen eğitim gideri olarak değerlendirilmesi de mümkün bulunmamaktadır. Ayrıca, karşılıksız verilen öğrenci bursları, Gelir Vergisi Kanununun 89. maddesinde sayılan indirimler arasında da yer almamaktadır. Bu nedenle, serbest meslek erbabının öğrencilere verdikleri karşılıksız burs tutarlarını, yıllık gelir vergisi beyannamesi ile bildirecekleri mesleki kazançlarından indirim konusu yapmaları da mümkün bulunmamaktadır.

Nitekim, bu konuda verilen bir özelgede de,

İhtiyaç sahibi kişilere karşılıksız verdiğiniz öğrenci burslarının, Gelir Vergisi Kanununun 68. maddesinde yer alan indirilecek giderler ve 89. maddede sayılan indirimler arasında yer almadığından, serbest meslek kazancınızın tespitinde dikkate alınması mümkün bulunmamaktadır.

Şeklinde görüş bildirilmiştir ([2])

III- SONUÇ

Yukarıda yapılan açıklamalardan da fark edileceği üzere, serbest meslek erbabının ihtiyaç sahibi öğrencilere karşılıksız olarak verdikleri bursları, GVK.nın 68 ve 89. Maddelerinde yer almaması nedeniyle gelir vergisi matrahına esas mesleki kazançlarının tespitinde gider olarak dikkate alabilmeleri ya da beyanname ile bildirilecek gelir vergisi matrahlarından beyanname üzerinde göstererek indirmeleri mümkün bulunmamaktadır. Maliye Bakanlığı’nın görüşü de bu doğrultudadır. Kişisel görüşümüze göre, burs alan öğrenciler ve aileleri açısından büyük bir önemi bulunan burs uygulamasının daha da yaygınlaşabilmesi ve gelişebilmesi için, bu şekilde verilen bursların gelir ve kurumlar vergisi matrahlarının tespitinde gider olarak ya da beyanname üzerinde indirim olarak dikkate alınabilmesine olanak sağlanmalıdır.

Paylaş


Okuma Önerisi

Beyaz Eşya ve Mobilyada Vergi İndirimi 30 Eylül 2017 Tarihine Kadar Uzatıldı.

E-bülten

Bizden haberder olmak için lütfen kaydolun.