Aciz Belgesi Verilen Alacaklar Gider Yazılabilir mi?

Aciz Belgesi Verilen Alacaklar Gider Yazılabilir mi?

Tarih: 16 Şubat 2015 | Vergi Günceli,


İşletmeler tahsil edemedikleri alacakları için dava veya icra yoluna başvurmaktadır. Ancak bu yollar her zaman alacağın tahsili ile sonuçlanmamaktadır. İcra takibine alınan ancak tahsil edilemeyen alacaklar için aciz belgesi düzenlenmektedir. Bu durumdaki alacakların “değersiz alacak” olarak değerlendirilip değerlendirilmeyeceği konusunda görüşlerimize aşağıda yer verilmiştir.

A. ACİZ BELGESİ NEDİR?

Aciz belgesi, 2004 sayılı İcra İflas Kanunu’nda düzenlenmiştir. Aciz vesikası, alacağını tamamen alamamış olan alacaklıya, ödenmeyen alacak miktarı için verilen bir belgedir. Bu belgenin verilmesi ile alacaklının alacağı son bulmaz. Aksine, alacaklının durumu kısmen kuvvetlendirilmiş olur. Alacağın zamanaşımı süresi belgenin düzenlenmesinden itibaren yirmi yıl olur ve artık borçlu borcunun olmadığını iddia edemez. Başka bir deyişle aciz belgesi İcra İflas Kanunu’nun 68 inci maddesi anlamında borç ikrarını içeren bir belge olup, alacağın değersiz olduğuna ilişkin bir vesika değildir. Bu nedenle bir alacağın aciz belgesine bağlanmış olması, alacağın gelecekte tahsil edilme imkanını ortadan kaldırmamaktadır.

B. DEĞERSİZ ALACAK NEDİR?

Değersiz alacaklara ilişkin düzenleme Vergi Usul Kanunu’nun (VUK) 322’nci maddesinde yer almakta olup, aşağıdaki gibidir.

“Kazai bir hükme veya kanaat verici bir vesikaya göre tahsiline artık imkan kalmayan alacaklar değersiz alacaktır.

Değersiz alacaklar, bu mahiyete girdikleri tarihte tasarruf değerlerini kaybederler ve mukayyet kıymetleriyle zarara geçirilerek yok edilirler.

İşletme hesabı esasına göre defter tutan mükelleflerin bu madde hükmüne giren değersiz alacakları, gider kaydedilmek suretiyle yok edilirler.”

Bir alacağın değersiz sayılabilmesi için kazai bir hükme veya kanaat verici bir belgeye göre tahsiline imkan kalmadığının ispatı gerekir. Kazai hükümden anlaşılması gereken, alacağın tahsili için kanuni yollara başvurulup, icra takibi yapılmasına rağmen, bu başvuru ve takipler sonucunda alacağın ödenmeyeceği veya paranın talep edilmesinin olanaksız olduğu bir mahkeme kararı ile tespit edilmiş olmasıdır.

Kanaat verici bir vesikadan ne anlaşılması gerektiği hususunda ise; kanunda yeterli açıklık bulunmamaktadır. Kanaat verici bir vesikadan söz edebilmek için tahsil olanaksızlığını gösteren bir delilin varlığı şarttır. Diğer bir deyişle, alacağın tahsilinin imkansız hale geldiği kesin olmalı ve mükellefler bunu bir belge ile kanıtlayabilecek durumda olmalıdır. Bu konuda her belge ayrı ayrı değerlendirilmeli bu vesikalar kanaat verici bulunursa, alacağın değersiz olduğu kabul edilmelidir. Örnek olarak sayılabilecek bazı belgeler şunlardır:

Alacaktan vazgeçildiğine dair konkordato anlaşması

Gerek doğuşu gerekse vazgeçilmesi bakımından belli ve inandırıcı sebepleri olmak şartıyla alacaktan vazgeçildiğini gösteren anlaşmalar

Borçlunun ölümü ve mirasçılar adına Sulh Mahkemelerince verilmiş bulunan mirası ret kararı.

Borçlunun ölümü ve mirasçılar adına Sulh Mahkemelerince verilmiş bulunan mirası ret kararı.

Borçlunun dolandırıcılıktan mahkum olması ve herhangi bir malvarlığı bulunmadığını belgeleyen resmi evrak

C. ACİZ BELGESİ VERİLEN ALACAKLARIN DEĞERSİZ ALACAK MÜESSESESİ KARŞISINDAKİ DURUMU

Yukarıda açıklandığı üzere, aciz belgesinin verilmesi alacağı sona erdirmemekte, aksine bu alacak borçluya karşı kuvvetlendirilmiş bir biçimde mevcut olmaya devam etmektedir. Bununla birlikte, değersiz alacakların tahsilinin mümkün olmadığı kazai bir hükme veya kanaat verici bir vesikaya göre kesinleşmektedir.

Buna göre, bir alacağın değersiz olarak kabul edilerek değerlendirilmesinin şartlarından biri tahsilinin imkansız hale gelmesi olduğu göz önünde bulundurulduğunda aciz belgesine bağlanan alacağın değersiz alacak olarak doğrudan gider olarak dikkate alınması mümkün değildir.

*Sirkülerlerimizde bir konunun kapsamlı bir şekilde ele alınması amaçlanmamıştır. Konu hakkında genel olarak bilgi vermek ve yorum yapmak hedeflenmektedir. Bu sirkülerler ile profesyonel anlamda danışmanlık hizmeti sunulmamaktadır. Sirküler konusu hususlara ilişkin kararlarınızda konusuna hakim profesyonel bir danışmana başvurmanız tavsiye edilir. Sirküler içeriği nedeniyle doğabilecek uyuşmazlık ve ihtilaflardan kaynaklanan zarardan sirküler dayanak gösterilerek Güncel Group sorumlu tutulamaz.

Paylaş


Okuma Önerisi

Yatırım Fonlarının Finansal Raporlama Esaslarına İlişkin Tebliğ (II-14.2)’de Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ (II-14.2.a)

E-bülten

Bizden haberder olmak için lütfen kaydolun.