Öğrenci Bursları Gider Yazılabilir mi?

Öğrenci Bursları Gider Yazılabilir mi?

Tarih: 18 Eylül 2013 | Vergi Günceli,


Üniversiteler başta olmak üzere okulların açılmasıyla birlikte, öğrencilere burs olayı da hemen gündeme gelmektedir. Vergi mükellefleri belirledikleri şartlar çerçevesinde başarılı ve ihtiyacı olan öğrencilere eğitimlerini sürdürebilmeleri için nakdi burs vermektedirler.

Uygulamada, bu şekilde öğrencilere verilen bursların gelir ve kurumlar vergisi uygulamalarında gider olarak dikkate alınıp alınamayacağı, her öğrenciye verilen bursun gider yazılıp yazılamayacağı, gider yazılabilmesi için herhangi bir şart aranılıp aranılmadığı konularında tereddütlerle karşılaşılmaktadır.

Konu hakkında 1/5/2013 tarihli ve 2013/36 Sayılı Sirkülerimizde ayrıntılı açıklamalar yapılmış olmakla birlikte, bugünlerde burs olayının son derece güncel olması ve mükelleflerimizin burs verme hususunda verecekleri kararlarında yardımcı olmak amacıyla, aşağıdaki açıklamaların yapılması gerekli görülmüştür.

1) BURSLARIN GVK VE KVK AÇISINDAN GİDER YAZILABİLECEĞİ DURUMLAR VE ARANILAN ŞARTLAR

a) İlgili Yasal Düzenleme

5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu’nun 6. maddesinde; kurumlar vergisinin, mükelleflerin bir hesap dönemi içinde elde ettikleri safi kurum kazancı üzerinden hesaplanacağı ve safi kurum kazancının tespitinde 193 sayılı GVK’nın ticari kazanç hakkındaki hükümlerinin uygulanacağı hükme bağlanmıştır.

Öte yandan, 193 Sayılı Gelir Vergisi Kanununun “İndirilecek Giderler” başlıklı 40/1.  maddesinde, ticari kazancın elde edilmesi ve idame ettirilmesi için yapılan genel giderlerin safi kazancın tespitinde gider olarak indirilebileceği hüküm altına alınmıştır. Aynı Kanunun;

– 61. maddesinde;

“Ücret, işverene tabi ve belirli bir işyerine bağlı olarak çalışanlara hizmet karşılığı verilen para ve ayınlar ile sağlanan ve para ile temsil edilebilen menfaatlerdir. Ücretin ödenek, tazminat, kasa tazminatı (Mali sorumluluk tazminatı), tahsisat, zam, avans, aidat, huzur hakkı, prim, ikramiye, gider karşılığı veya başka adlar altında ödenmiş olması veya bir ortaklık münasebeti niteliğinde olmamak şartı ile kazancın belli bir yüzdesi şeklinde tayin edilmiş bulunması onun mahiyetini değiştirmez

2. Evvelce yapılmış veya gelecekte yapılacak hizmetler karşılığında verilen para ve ayınlarla sağlanan diğer menfaatler;…”

– 28. maddesinde ise;

“Tahsil ve tatbikat giderleri karşılığı olarak yapılan aşağıda yazılı ödemeler Gelir Vergisi’nden istisna edilmiştir.

1. Resmi ve özel müesseseler ve şahıslar hesabına yabancı memleketlerde tahsilde veya stajda bulunan öğrenci ve memurlara gider karşılığı olarak verilen paralar (özel müesseseler tarafından yapılan ödemeler, benzeri devlet öğrenci ve memurlarına verilen miktardan fazla olduğu takdirde, aradaki fark ücret olarak vergiye tabi tutulur.) (Asli görev veya memuriyet dolayısiyle alınan ücretler bu istisnaya dahil değildir);

2. Resmî ve özel müesseselere ve şahıslar hesabına Türkiye’de tahsilde bulunan öğrenciye iaşe, ibate ve tahsil gideri olarak ödenen paralar; …”

hükümleri yer almaktadır.

128 Seri No.lu Gelir Vergisi Genel Tebliği’nin “(V-c) Evvelce Yapılan veya Gelecekte Yapılacak Hizmetler Karşılığında Yapılan Ödemeler” başlıklı bölümü ise aşağıdadır:

“Gelir Vergisi Kanununun 2361 sayılı Kanunla değişik 61 inci maddesinin üçüncü fıkrasının 2 numaralı bendinde, “Evvelce yapılmış veya gelecekte yapılacak hizmetler karşılığında verilen para ve ayınlarla sağlanan diğer menfaatler”in ücret sayılacağı hükme bağlanmıştır.

Bu hüküm uyarınca, hizmet erbabına evvelce yapılan veya gelecekte yapılacak hizmetler karşılığı verilen veya sağlanan para, ayın ve menfaatler ücret olarak vergiye tabi tutulacaktır.

Ancak, Gelir Vergisi Kanununun 28 inci maddesinin 1 ve 2 numaralı bentleri uyarınca, bu bentlerde yazılı şartla vergiden müstesna tutulan tahsil ve tatbikat ödemeleri ve bu meyanda burslar; gelecekte yapılacak hizmetler karşılığını teşkil eden ücret ödemesi sayılmakla birlikte, söz konusu istisna hükmü gereğince Gelir Vergisine tabi tutulmayacaktır.”

Bu çerçevede, öğrencilere verilen burslar ücret olarak kabul edildiğinden, burs ödemelerinin GVK.nın 40/1. ve KVK.nın 6. maddelerine göre  genel gider olarak safi gelirin/kazancın tespitinde indirilecek gider olarak dikkate alınması mümkün bulunmaktadır.

b) Bursların Gider Yazılma Koşulları

Yukarıda yer alan hükümlerden de fark edileceği üzere, Vergi Kanunlarımızda öğrencilere verilen bursların doğrudan gider yazılabileceğine ilişkin açık bir hüküm bulunmamakta, yorumla bu sonuca ulaşılmaktadır. Ayrıca, kaç öğrenciye burs verilebileceği, kişi başı verilebilecek burs tutarı ve bir yıl/hesap dönemi içerisinde toplamda verilebilecek burs miktarı/tutarı konusunda da açık bir düzenleme yer almamaktadır. Eğitimin önemi dikkate alındığında, özel sektörün eğitime vereceği desteğin en önemli kalemini oluşturan burs uygulamasının vergi mevzuatı yönünden derli toplu olarak bir yasal düzenleme altına alınamamış olması, büyük bir eksiklik olarak karşımıza çıkmakta, burs verenler nezdinde tereddütlere neden olmaktadır.

Gelir ve/veya kurumlar vergisi mükellefleri tarafından öğrencilere verilen bursların gider olarak dikkate alınıp alınamayacağı konusundaki mevcut uygulama, Maliye Bakanlığı’nın verdiği özelgelerde belirttiği idari görüşler çerçevesinde sürdürülmektedir.

Maliye Bakanlığı’na göre, bursların gider olarak dikkate alınabilmesi için aşağıdaki şartların topluca aranılması gerekmektedir (MB.nin 24/02/2012 tarih ve B.07.1.GİB.4.16.16.02-300.11.65-90 sayılı özelgesi):

ba) Verilen Burs İşle İlgili Olmalıdır:

Burs öğrencilere şirkette belli bir süre çalışmalarını garanti altına almak amacıyla verilmektedir. Dolayısıyla, verilen bursun işle ilgili olduğunun ispat edilebilmesi için, burs verilen kişilerin okulu bitirdikten sonra işletmede çalışmak üzere bir yükümlülük altına sokulması gerekmektedir.

bb) Taraflar Arasında Bir Hizmet Yükümlülüğü Sözleşmesi Düzenlenmelidir:

Burs verilen kişilerin okulu bitirdikten sonra işletmede hizmet yükümlülüklerini yerine getirmek üzere çalışacaklarını gösteren bir sözleşme düzenlenmesi ve herhangi bir inceleme anında durumun denetim elemanına ispatlanması gerekir.

bc) Burs Verilecek Öğrenciler Türkiye Çapında Yapılan Bir Yarışma Sınavıyla Tespit Edilmelidir:

 Burs verilecek kişilerin, Türkiye’nin tüm yerleşim merkezlerinde eğitim gören öğrencilerin katılabileceği bir yarışma sınavı sonunda sınavı kazanan kişilerden olması gerekir. Bu şartın yerine getirilebilmesi bakımından burs verenin mutlaka bir yarışma sınavı yapması gerekmemektedir. Örneğin, Devlet tarafından yapılan üniversite (LYS) veya liseye (SBS) yerleştirme sınavlarına girerek bir programa yerleşen yani sınavı kazanan öğrenciler arasından seçim yapılarak burs verilebilir. Bu şartın konulmasındaki amaç ise, şirketlerin sahip, ortak veya yöneticilerinin yakınları için yapılan eğitim harcamalarının gider yazılmasını önlemek, başarılı olan öğrencilere burs verenleri desteklemektir.

bd) Verilecek Burs Miktarı, İşin Önemi Ve Genişliği İle Orantılı Olmalıdır:

Bursun süresinin ve karşılanacak eğitim giderleri tutarlarının, işin önemi ve genişliğiyle yani, işletmenin büyüklüğü, cirosu ve beyan ettiği gelir ile orantılı olması gerekmektedir. Örneğin, cirosu 10 Milyon TL. olan bir şirketin 5 Milyon TL. tutarındaki bir burs harcaması, işletmenin büyüklüğü ve cirosu ile orantılı olmayacaktır.

c) Yukarıda Yer Alan Şartları Taşımayan Veya Sadece Yardım (Hayır) Amacıyla Verilen Burslar Gider Olarak Dikkate Alınamaz:

Yukarıda (b) bölümünde belirtilen koşulları taşımayan ve/veya sadece yardım/hayır amacıyla verilen bursların GVK ve KVK matrahlarının tespitinde gider olarak dikkate alınması mümkün bulunmamaktadır. Çünkü, bu tür burslar tamamen özel amaçla verilmekte olup, işletme/şirketle veya yapılan ticari faaliyetle bir ilgisi bulunmamaktadır.

Nitekim, verilen bir özelgede,

“Şirketinizde ücretli olarak çalışan ve aynı zamanda  şirket müdürü olan şirket ortağının kızının işletme dalında yüksek lisans eğitimi yapması için İngiltere’ye gönderilmesi durumunda, bu kişiye öğrenimi boyunca karşılıksız olarak sadece yardım amacıyla yapılacak burs ödemeleri genel gider mahiyetinde olmadığından, söz konusu ödemelerin kurum kazancının tespitinde gider olarak dikkate alınması mümkün bulunmamaktadır.”

şeklinde idari görüş bildirilmiştir (MB. GİB. İstanbul VDB.nin 29/04/2011 tarihli ve B.07.1.GİB.4.34.16.01-KVK 8-398 sayılı özelgesi).

Paylaş


Okuma Önerisi

Şubat Ayı Mali Yükümlülüklerimiz Nelerdir?

E-bülten

Bizden haberder olmak için lütfen kaydolun.