Yıllara Sari İnşaat ve Onarım İşlerinde İşin Başlangıç Tarihinin Tespiti

Yıllara Sari İnşaat ve Onarım İşlerinde İşin Başlangıç Tarihinin Tespiti

Tarih: 16 Mayıs 2014 | Vergi Günceli,


Uygulamada sıkça karşılaşılan tereddütlü konulardan birisi de, yıllara sari inşaat ve onarım işlerinde işin başlangıç tarihinin tespitine ilişkindir. Çünkü, aşağıda da belirtileceği üzere Gelir Vergisi Kanununda yıllara sari inşaat işlerinde işin bitim tarihi özel olarak hükme bağlanmış iken, işin başlangıç tarihine ilişkin olarak herhangi bir düzenleme yapılmamıştır.

Bilindiği üzere, yıllara sari inşaat ve onarım işlerinin vergilendirilmesi konusu 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 42-44. Maddelerinde düzenlenmiştir. Söz konusu 42. Maddede, “Birden fazla takvim yılına sirayet eden inşaat ve onarma işlerinde kar veya zarar işin bittiği yıl kati olarak tespit edilir ve tamamı o yılın geliri sayılarak, mezkur yıl beyannamesinde gösterilir.” hükmü yer almaktadır.

Bir işin Gelir Vergisi Kanununun 42.  maddesi kapsamında değerlendirilebilmesi için;

– Faaliyet konusunun inşaat ve onarma işi olması,

– İnşaat ve onarma işinin birden fazla takvim yılına sirayet etmesi,

– İnşaat ve onarma işinin taahhüde bağlı olarak yapılması

şartlarının bir arada aranılması gerekmektedir.

Öte yandan, aynı Kanunun 44. Maddesinde ise, inşaat ve onarma işlerinde geçici ve kesin kabul usulüne tabi olan hallerde geçici kabulün yapıldığını gösteren tutanağın idarece onaylandığı tarihin; diğer hallerde işin fiilen tamamlandığı veya fiilen bırakıldığı tarihin bitim tarihi olarak kabul edileceği ve bitim tarihinden sonra bu işlerle ilgili olarak yapılan giderler ve her ne nam ile olursa olsun elde edilen hasılat, bu giderlerin yapıldığı veya hasılatın elde edildiği yılın kâr veya zararının tespitinde dikkate alınacağı belirtilmiştir.

Yukarıda yer alan düzenlemelerden de fark edileceği üzere, yıllara sari inşaat ve onarma işinde bitim tarihinin hangi tarih olduğu Gelir Vergisi Kanunu’nun 44. maddesinde hüküm altına alınmış olmasına rağmen, işin başlama tarihi ile ilgili olarak anılan kanunda herhangi bir düzenleme yapılmamıştır. Bu durum ise, uygulamada, işin başlama tarihinin tespiti konusunda tereddütlere neden olmaktadır.

Maliye Bakanlığı’nın yıllara sari inşaat ve onarım işlerinde işe başlama tarihinin tespiti konusunda öteden beri süregelen görüşü;

– Sözleşmede yapılacak işin yer teslim tarihi öngörülmüş ise, yerin teslim edildiği tarih,

– Sözleşmede yer teslim tarihi belirtilmemiş ise sözleşmede belirtilen işin başlangıç tarihi,

– Sözleşmede bunların hiç biri belirtilmemiş ise sözleşmenin imzalandığı tarihin

işin başlangıç tarihi olarak kabul edilmesi gerektiği doğrultusundadır.

İşe başlama tarihinin doğru olarak tespit edilmesi; işin yıllara sari iş kapsamına girip girmediği ve stopaj yapılıp yapılmayacağı gibi konular başta olmak üzere pek çok hususu yakından ilgilendirmektedir. Bu nedenle, mükelleflerin işe başlama tarihini doğru vergi beyanı ve ileride karşılaşılması muhtemel mali risklerin önlenmesi bakımından doğru olarak tespit etmeleri gerekmektedir.

Konu ile ilgili olarak Maliye Bakanlığı tarafından verilen bazı özelgelerin özetleri aşağıdadır:

“İnşaat ve onarma işlerinde işe başlama iki durumdan birisinin meydana gelmesi ile gerçekleşmektedir. Bunlardan birincisi, ihalenin alınması veya taahhüdün imzalanmasıdır. Bu tür sözleşmelerde, taahhüdün imzalandığı tarih işin başlangıç tarihi olacaktır. İkinci durumda ise ihale sözleşmesinde, işyeri teslimi veya işe fiilen başlama tarihinin belli edilmesidir. Bu tür sözleşmelerde ise işe yer tesliminden sonra başlanacağı belirtilmiş olup, işyeri teslim tutanağının düzenlendiği tarihin işe başlama tarihi olarak esas alınması gerekmektedir.” (MB. GİB.in 27.4.2006 tarihli ve B.07.1.GİB.0.40/4076-112/ 31824 sayılı özelgesi)

“İlgide kayıtlı özelge talep formunda, … Vergi Dairesi Müdürlüğünün … vergi kimlik numarasında kayıtlı mükellefi olduğunuzu, … Sanayi Ticaret A.Ş. ile depo inşaatı yapımıyla ilgili 19.08.2010 tarihli imzalanan sözleşmede, sözleşmenin imzalanmasına müteakip 3 (üç) gün içinde müteahhidin yer teslimi için müracaat etmesi gerektiği, müracaattan itibaren 1 (bir) gün içinde yer tesliminin yapılacağı, işin süresinin işyeri teslim tarihinden itibaren aynı yıl içinde bitirileceği kararlaştırılmasına rağmen, işverenin inşaat ruhsatını alamaması nedeniyle işyeri tesliminin gerçekleşmediği ve bu nedenle de 20.12.2010 tarihli ek sözleşme yapıldığı; söz konusu ek sözleşmede de işin başlangıç tarihinin 03.01.2011 olarak belirlendiği belirtilerek; yapılacak inşaat işinin yıllara sari iş kapsamında değerlendirilip değerlendirilmeyeceği  hususunda görüş talep edilmektedir.(…)

Yukarıdaki hüküm ve açıklamalara göre, şirketinizin işverenle 20.12.2010 tarihinde yaptığı ek sözleşmede, işin 03.01.2011  tarihinde başlayıp aynı takvim yılı içerisinde bitirileceği ve işyerinin ise işyeri teslim tutanağı ile ek sözleşmede belirtilen işin başlangıç tarihinde teslim edileceği kararlaştırıldığından; söz konusu işin yıllara sari inşaat ve onarma işi niteliğinde değerlendirilmemesi ve işin bitim tarihine kadar yapılan hak ediş ödemelerinden kurumlar vergisi kesintisi yapılmaması gerekmektedir.

Ancak, işin her ne sebeple olursa olsun aynı yıl içinde sonuçlanmayıp ertesi yıla sarkması halinde, Gelir Vergisi Kanununun 42 nci maddesi gereğince yıllara sari inşaat ve onarma işi kapsamında değerlendirilmesi gerekeceğinden, ertesi yıla sarktığı tarihten itibaren ödenecek istihkak bedelleri üzerinden Kurumlar Vergisi Kanununun 15 inci maddesi gereğince kurumlar vergisi kesintisi yapılması gerekmektedir. “ (MB. GİB. İstanbul VDB.nin 13.7.2011 tarihli ve B.07.1.GİB.4.34.16.01-GVK 42-960 sayılı özelgesi)

“İlgide kayıtlı özelge talep formunda, … ve … Bölgelerinde Yapılacak Olan Spor Salonu ve Yüzme Havuzu İnşaatı İşinin yüklenici olarak tarafınızca üstlenildiği, söz konusu işle ilgili sözleşmenin 11.10.2012 tarihinde düzenlendiği, 22.10.2012 tarihinde yer teslim tutanağı düzenlenerek fiili yer tesliminin de 03.01.2013 tarihinde düzenlenen işe başlama tutanağı ile yapıldığı, sözleşme gereği 300 gün içinde işin bitirileceği belirtilerek; söz konusu işin yıllara sari iş kapsamında değerlendirilip değerlendirilmeyeceği ve hakediş ödemeleri üzerinden kesinti yapılıp yapılmayacağı hususlarında görüş talep edilmektedir.

Özelge talep formu ekinde, … ve … Bölgelerinde Yapılacak Olan Spor Salonu ve Yüzme Havuzu İnşaatı İşine Ait Sözleşmenin 11.10.2012 tarihinde imzalandığı, sözleşmenin “İşe başlama ve bitirme tarihi” başlıklı 9 uncu maddesinde, sözleşmenin imzalandığı tarihten itibaren 10 (on) gün içinde yer teslimi yapılarak işe başlanacağı, yüklenici ve idare yetkilisi/yetkilileri arasında düzenlenen yer teslim tutanağının imzalanmasıyla yer teslimin yapılmış olacağı, taahhüdün tümünü işyeri teslim tarihinden itibaren 300 gün içinde tamamlanarak geçici kabule hazır hale getirileceği belirtilmiş olup, söz konusu yer teslim tutanağı İhale Makamınca 22.10.2012 tarihinde onaylanmış ancak,  yine İhale Makamının  29.11.2012 tarihli oluruna istinaden, yapılacak olan söz konusu işin kazı çalışmalarının … Belediyesi Başkanlığı Fen İşleri Müdürlüğü tarafından yapılarak, bu işlerin tamamlanmasından sonra 03.01.2013 tarihli İşe Başlama Tutanağı ile şirketinizin fiilen işe başladığı anlaşılmıştır.

İnşaat sözleşmeleri her iki tarafa borç yükleyen bir sözleşme türü olması nedeniyle anılan sözleşmenin 9 uncu maddesinde hüküm altına alınan işe başlama süresinin tutanakla değiştirilmesi mümkün değildir.

Buna göre, 22.10.2012 tarihinde yapılan yer teslimi ile başladığının kabul edilmesi gereken taahhüt konusu işin, sözleşmeye göre 300 takvim günü içinde bitirileceğinin öngörülmesi  nedeniyle, Gelir Vergisi Kanununun 42 nci maddesi gereğince yıllara sari inşaat ve onarma işi kapsamında değerlendirilmesi şirketinize yapılan hakediş ödemelerinden, 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanununun 15/1-a maddesine göre tevkifat yapılması  gerekmektedir.”(MB. GİB. Ankara VDB.nin 11.4.2014 tarih ve 38418978-120[42-13/15]-368 sayılı özelgesi)

Paylaş


Okuma Önerisi

İmalatçılar KOSGEB’in Bu Desteğini Kaçırmayın!

E-bülten

Bizden haberder olmak için lütfen kaydolun.